‘Zomereenzaamheid onder ouderen is verdrietig en gevaarlijk’: met weinig moeite maak je het verschil

Waar veel mensen reikhalzend uitkijken naar de langste dagen van het jaar, staat de zomer voor anderen in het teken van lange, lege weken vol eenzaamheid. Stichting Met je hart luidt de noodklok over de stille crisis van zomereenzaamheid onder ouderen.
Vooral mensen met dementie raken in de vakantie maanden hun structuur kwijt, familieleden die zeer regelmatig komen blijven nu weken weg. Dat kan erg veel verwarring geven.

De jaarlijks terugkerende eenzaamheid zou zelfs gezondheidsrisico’s met zich meebrengen, ook bij mensen met dementie.

Zomereenzaamheid onder ouderen
Rond de feestdagen in de winter is er meestal wel aandacht voor eenzaamheid. We voelen mee met de mensen die iemand moeten missen of alleen zijn op deze dagen vol gezelligheid. In de zomer is dat anders. Familieleden gaan op vakantie, buren zijn minder zichtbaar en het verenigingsleven neemt een pauze: de zomermaanden staan in het teken van licht en leven. Mensen trekken massaal eropuit, feesten op festivals en genieten op volle terrassen.

Wat dikwijls onder de radar blijft, is het wegvallen van de toch al schaarse contactmomenten van zelfstandig wonende ouderen. De momenten waarop zij leunen, zoals bezoek op vaste dagen of meedoen aan initiatieven als dagbesteding, zijn er in de zomerperiode vaak even niet. “Ik zie mensen genoeg,” zei Susan (93) tegen stichting Met je hart, “Maar ziet iemand míj?”

Gezondheidsrisico’s van eenzaamheid
Volgens de stichting weegt een sociaal isolement niet alleen zwaar op het gemoed, maar zijn er ook lichamelijke risico’s, zeker bij hitte. Ouderen drinken minder, eten slechter en bewegen minder als er niemand is die oplet of langskomt. Met je hart-directeur Aimée Romme pleit er dan ook voor om zomereenzaamheid als gezondheidsrisico te zien. “Zomereenzaamheid is niet alleen verdrietig, het is gevaarlijk. Juist in periodes van hitte is alertheid en nabijheid van levensbelang. Eenzaamheid vergroot kwetsbaarheid.”

Uit recent onderzoek van het Rode Kruis blijkt dat 252 gemeenten nog geen hitteplan hebben voor kwetsbare bewoners. Daarmee is de fysieke impact van zomereenzaamheid extra groot.

Kleine gebaren, grote betekenis
Met je hart start de campagne ‘Zomer vier je samen’ om aandacht te vragen voor de stille groep die vaak over het hoofd wordt gezien zodra de zomer aanbreekt. Zelf een steentje bijdragen is makkelijker dan je denkt. Kijk in de zomermaanden gewoon eens om je heen. Maak contact met iemand die je normaal voorbij zou lopen. Bied hulp aan als je ziet dat iemand het alleen moet doen. Als je dat er iemand uit je omgeving vergeetachtig is, neem dan eens contact op met diegenen of eventueel met de familie. Kijk wat je voor elkaar kunt betekenen in de vakantie periode. Nodig iemand eens uit aan tafel of neem diegene mee naar buiten.

Kleine, wezenlijke gebaren maken volgens de stichting het verschil en kunnen ervoor zorgen dat ouderen niet langer in de schaduw verdwijnen van de zomerdrukte. Romme: “We willen mensen in beweging brengen. Niet met grote acties, maar met kleine ontmoetingen. Want juist die momenten maken van een lege dag een herinnering die blijft.”