‘Mijn geheugen laat me vaak in de steek. Heb ik jongdementie?’
Ben je jonger dan 65 en merk je dat je vergeetachtig wordt? Dat kan verschillende oorzaken hebben. Jongdementie is daar één van. Huisarts Fleurique Franke vertelt hoe dat zit.
“Je spreekt van jongdementie of dementie op jonge leeftijd wanneer dementie onder de 65 jaar optreedt. De symptomen die je hierbij kunt ervaren – zoals geheugenverlies, concentratieproblemen of verandering in sociaal gedrag – verschillen per persoon en per ziekte. Wordt de dementie veroorzaakt door alzheimer, dan kun je in veel gevallen een verandering in het geheugen merken, terwijl frontotemporale dementie (waarbij vooral de voorste delen van de hersenen beschadigd raken) vaak gepaard gaat met gedragsveranderingen. Denk aan impulsiviteit, dwangmatigheid en ontremd gedrag.
Wat het bij jongdementie lastig maakt, is dat bepaalde symptomen zoals vergeetachtigheid ook aan ouderdom, stress, een burn-out of een depressie kunnen worden toegeschreven. Hierdoor is het niet altijd duidelijk dat het om dementie gaat en wordt het soms pas veel later opgemerkt en vastgesteld. Het is daarom zonder onderzoek moeilijk te bepalen of vergeetachtigheid een directe oorzaak is van jongdementie.
In de gaten houden
Heb je het idee dat je geheugen achteruitgaat? Dan zou ik aanraden om het een tijdje in de gaten te houden. Merk je dat de vergeetachtigheid ineens regelmatig optreedt, je leven gaat beperken of zelfs tot gevaarlijke situaties leidt, neem dan contact op met de huisarts. Die kan proberen te achterhalen waar die vergeetachtigheid vandaan komt. Er kan ook een MMSE (Mini-Mental State Examination) test worden gedaan, waarbij ze een aantal vragen stellen en de cognitieve functies evalueren. Aan de hand daarvan wordt bekeken of dit dementie kan zijn. Als de huisarts dementie vermoedt, is de kans groot dat je een doorverwijzing krijgt voor het ziekenhuis of een van de alzheimercentra. Hier kunnen ze met specialistisch onderzoek nagaan of er sprake is van dementie, en zo ja wat de oorzaak is. (Jong)dementie is helaas niet te voorkomen. Je brein fit houden door oefeningen te doen en gezond te leven is natuurlijk altijd goed.”
3x dit wil je weten over (jong)dementie
- Dementie is een verzamelnaam voor meer dan vijftig hersenziektes.
- De meest voorkomende oorzaak van dementie is alzheimer. Andere vormen zijn vasculaire dementie, frontotemporale dementie en Lewy body dementie.
- In Nederland hebben zo’n 300.000 mensen dementie. Hiervan zijn er 15.000 jonger dan 65.
- Jongdementie begint meestal tussen de leeftijd van 40 en 65.
Bron: dementie.nl, Alzheimer Nederland.
Beginnende dementie herkennen
Hoewel de eerste verschijnselen van dementie per persoon en per vorm van dementie verschillen zijn er tien symptomen waaraan je dementie kunt herkennen:
- Vergeetachtigheid. Nieuwe informatie, belangrijke data of gebeurtenissen vergeten. Of dezelfde vragen opnieuw stellen.
- Problemen met dagelijkse handelingen. Gewone dingen gaan steeds moeilijker. Het wordt lastiger om dingen te plannen of in de juiste volgorde uit te voeren.
- Vergissingen met tijd en plaats. Minder besef van tijd en vaker de weg kwijtraken. De persoon vergeet soms waar hij is en hoe hij daar is gekomen.
- Taalproblemen. Moeite om een gesprek te volgen. Midden in een gesprek stoppen, herhaling, woorden vergeten en minder vloeiend praten.
- Kwijtraken van spullen. Niet meer kunnen achterhalen waar je ze hebt gelaten.
- Slecht beoordelingsvermogen. Moeite om situaties in te schatten en keuzes te maken.
- Terugtrekken uit sociale activiteiten. Moeite hebben met sociale activiteiten. Vaker terugtrekken en minder ondernemen dan voorheen.
- Veranderingen in karakter en gedrag. Verward, achterdochtig, depressief of angstig worden. Ineens kan de stemming omslaan of de persoon doet dingen die hij nooit deed.
- Onrust. Een constant gevoel van onrust en de behoefte om te lopen, vaak met slaapproblemen tot gevolg.
- Problemen met het zien. Moeite om te verwerken wat iemand ziet. De persoon kan bijvoorbeeld afstanden minder goed inschatten.
Bron; Margriet
