Selecteer een pagina

Omgaan met veranderend gedrag

12 mei 2026 | Informatie voor mantelzorgers, Omgaan met dementie

Omgaan met veranderend gedrag

Bij alle vormen van dementie komen veranderingen in het gedrag voor. Je kunt niet voorspellen hoe het gedrag van je naaste verandert. Hoe ga je daarmee om?

 Hoe dementie gedrag verandert
Gedrag kan door dementie op verschillende manieren veranderen. Sommige mensen worden onrustig of hebben nergens zin in. Anderen willen vaker knuffelen of worden juist boos en achterdochtig. Soms is het gedrag een uitvergroting van iets dat hij of zij altijd al deed. Maar het gedrag kan ook nieuw zijn.

Reageren op veranderd gedrag
Een eerste, belangrijke stap is beseffen dat iemand met dementie zich niet bewust is van ‘vreemd’ gedrag. Laat staan dat hij of zij zich expres zo gedraagt. Vaak is negatief gedrag een onbewuste reactie op angst en onzekerheid. Wanneer je dat begrijpt, kun je er als familielid, partner of vriend(in), beter mee omgaan. En misschien kun je het zelfs oplossen.

Het liefst wil je dat er niets verandert. Gewoon alles samen doen zoals je altijd gewend was. Dit is logisch, maar werkt vaak niet goed. Mensen die al langere tijd met dementie leven, beleven de wereld vaak anders. Hun beleving is voor hen de waarheid. Kijk of je een beetje mee kunt buigen in de wereld van je dierbare met dementie. Reageer neutraal, zonder in discussie te gaan over wat ‘echt’ is. Verbeteren zorgt alleen maar voor angst en onrust.

Wat helpt dan wel? Houd vast aan een dagelijks ritme en vaste gewoontes. Die geven steun en veiligheid. Ook afleiding kan op moeilijke momenten goed helpen. Geef complimenten als dingen goed gaan, maar let wel op dat je niet als een kleuterjuf klinkt.

Patronen ontdekken
Naast de ziekte zelf, hebben ook andere dingen invloed op het gedrag. Het verleden en het karakter kunnen een rol spelen. Maar ook de omgeving of iets lichamelijks, zoals een ontsteking, kunnen het gedrag veranderen.

Kun je veranderd gedrag niet plaatsen? Onderzoek dan waar het vandaan komt. Bijvoorbeeld door situaties in een dagboek op te schrijven. Wat gebeurde er, wie waren erbij en hoe reageerde de persoon met dementie? Is er een patroon te ontdekken? Misschien doe je onbedoeld zelf iets dat invloed heeft op het gedrag. Als je weet wat de oorzaak is, is het makkelijker om een oplossing te vinden.

Bij Patiëntenfederatie Nederland kun je meer lezen over hulp bij onbegrepen gedrag.

Naar Patiëntenfederatie Nederland

Als veranderd gedrag bij dementie een probleem wordt
Soms kan het gedrag van iemand met dementie echt een probleem worden. Zorgverleners noemen dit onbegrepen gedrag, probleemgedrag of gedragsproblemen. De persoon zelf en de omgeving kunnen daar flink last van hebben.

Het kan bijvoorbeeld gaan om agressie of achterdocht. Maar ook ’s nachts door het huis ronddwalen kan heel vervelend zijn. Wanneer dit gebeurt, schakel dan hulp in. Ook als het van de ene op de andere dag gebeurt. Ga er niet vanuit dat het wel over gaat. Soms is gedrag heel goed te verklaren.

Vraag de casemanager, huisarts of psycholoog om raad. Zij kunnen jullie helpen oplossingen te vinden. Soms zijn medicijnen nodig, maar geef nooit zomaar een kalmerend middel. Bespreek medicatie altijd met een arts. Belangrijk is dat je eerst de oorzaak van het gedrag vindt.

Bron; dementie.nl

Het laatste nieuws

Praten over het levenseinde

Dilemma’s rondom levenseinde bespreken Praten over het levenseinde is voor veel mensen lastig. Zeker als dat levenseinde nog ver weg lijkt. Geestelijk verzorger en ethicus Tim van Iersel vertelt over de gesprekken die hij voert met mensen met dementie en hun...

Lees meer

Euthanasie bij dementie

Wat komt er kijken bij de keuze voor wel of geen euthanasie bij dementie? Het is belangrijk hier op tijd over te praten. Als je vraagt om euthanasie, vraag je een arts om je te laten sterven. Dat kan niet zomaar: je moet vooraf heel goed hebben opgeschreven waarom je...

Lees meer
Financiële zaken regelen voor iemand met dementie

Financiële zaken regelen voor iemand met dementie

Er komt een moment dat je naaste met dementie haar financiële zaken niet meer zelf kan regelen. Om haar rechten te beschermen, moeten deze zaken op een goede manier overgenomen worden. Als je dit op tijd regelt, kan je naaste zelf de regie nemen en beslissen wie dat...

Lees meer

Alles over dementie

Onderstaand hebben we onze artikelen onderverdeeld in verschillende categorieën die voor jou of je naaste relevant kunnen zijn.
Mocht je vragen hebben, schroom dan niet om contact met ons op te nemen.

Algemene informatie

Kvk nummer: 61812277
NL15 RABO 0300 6088 96
RSIN-nummer: 854499192

Onze sponsoren

Andreaskerk Hilvarenbeek