Stoelyoga is effectief bij dementie: ‘Zorgt voor beweging, rust én plezier’
Stoelyoga heeft voordelen voor iedereen, maar wist je al dat het bijzonder goed werkt voor mensen met dementie? Paula Jap Tjong, yogadocent en oprichtster van Stoelyoga Nederland en Vlaanderen, legt uit hoe het zit.
Tekst Janiek VreekenBeeld Getty Images25 juli 2024
Stoelyoga is een vorm van yoga die uitgevoerd wordt met behulp van een stoel. Je gebruikt de stoel om op te zitten, of als hulpmiddel om de balans te bewaren bij staande oefeningen. Over wat stoelyoga precies is en wat de voordelen voor lichaam en geest zijn, vertelde Jap Tjong al eerder aan Margriet. Dat kun je lezen in dit artikel.
Stoelyoga als beweeginterventie bij dementie
Stoelyoga blijkt een effectieve beweeginterventie bij mensen met een vorm van dementie, zoals de ziekte van Alzheimer. “In 2019 werd er onderzoek gedaan naar verschillende beweeginterventies bij mensen met dementie. Hieruit bleek dat stoelyoga de grootste verbeteringen teweegbracht. Naast dat mensen meer beweging krijgen, zorgt het ook voor rust en plezier,” vertelt Jap Tjong.
Voordelen van stoelyoga bij dementie
“Mensen met dementie nemen minder initiatief en komen daardoor ook minder in beweging. Bewegen is voor ieder mens goed, dus ook voor mensen met dementie. Hoe minder beweging patiënten krijgen, hoe stijver alle spieren worden en hoe meer pijnklachten er ontstaan. Daarnaast kunnen ze vaak slecht aangeven waar of wanneer ze pijn hebben. Deze mensen in beweging houden, is belangrijk om pijnklachten tegen te gaan. Het houdt hun spieren sterk en soepel.”
Stoelyoga levert meer dan alleen fysieke voordelen op. “Ook het mindfulness-aspect en de aandacht die mensen tijdens een les krijgen, hebben veel effect. Zo geven we veel complimenten en persoonlijke aandacht. Dat maakt deelnemers enthousiast, ze voelen zich gezien: die behoefte verdwijnt niet bij iemand met dementie. We horen ook vaak terug van mensen in de zorg dat de patiënt na een les wat alerter is en dat er wat makkelijker interactie is. En bij dementie is er vaak onrust, patiënten weten niet altijd meer waar en waarom ze ergens zijn. Stoelyoga helpt ze om te ontspannen, niet alleen tijdens maar ook na de les.”
Zien bewegen, doet bewegen
“Wat zo mooi is om te zien, is dat wanneer je mensen met dementie uitnodigt om mee te doen, ze dat vaak wel willen. Zien bewegen, doet bewegen bij dementie. Dat komt doordat de spiegelneuronen intact blijven. Patiënten kunnen dus nog goed een beweging nadoen als je die demonstreert. We praten in de les dan ook niet over rechts en links, maar laten alles zien en maken het heel beeldend. Het is anders lesgeven dan bij mensen zonder deze aandoening.”
Stoelyoga voor mantelzorgers
Om stoelyoga te doen, hoef je geen yogadocent te zijn of zelf veel aan yoga te doen. Integendeel. Jap Tjong moedigt mensen ook aan om stoelyoga met hun geliefden te doen als ze bijvoorbeeld mantelzorger zijn. “Dat kan zonder enige ervaring. Speciaal voor deze mensen schreef ik ook het boek Yoga voor mensen met dementie. Hierin staan allerlei verschillende houdingen, meditaties, ademhalingsoefeningen en ook videolessen om te gebruiken. En zijn mensen echt niet meer in staat om te bewegen, dan staat er ook een mooie hand- en onderarmmassage in het boek.”
Het kan soms best lastig zijn bij mensen met dementie in een gevorderd stadium om nog contact te maken. “Veel mensen vragen zich dan af: wat ga ik nou weer een uur lang op visite doen? Stoelyoga kan dan een mooie uitkomst zijn. Vind je het moeilijk om het op te starten? Vaak helpt het om te zeggen dat je hulp nodig hebt, dus vertel bijvoorbeeld dat je graag samen wilt oefenen. Het feit dat iemand nog iets kan betekenen voor een ander is vaak de motivatie om in beweging te komen.
